Manyetik levitasyon (maglev) trenleri konusunda öncü ülkelerden biri olan Çin, son yıllarda yatırımını büyük ölçüde geleneksel yüksek hızlı tren ağını büyütmeye yöneltmiş olsa da magnev trenlerinden de vazgeçmiş değil. 2003’ten beri faaliyette olan Şanghay Maglev Treni, 430 kilometreye ulaşan hızıyla kullanımdaki en hızlı maglev treni olma özelliğini koruyor. Diğer yandan çok daha yüksek hızlara ulaşabilecek maglev trenler de yavaş yavaş gerçeğe dönüşüyor. Çin’den gelen son haberler, bu trenlerin önündeki en büyük engellerden biri olan “tünel patlaması” sorununun da artık ortadan kalktığını gösteriyor. Yüksek hızlı maglev treni bir tünele girdiğinde önündeki havayı piston gibi sıkıştırıyor ve bu sıkışan havanın tünel çıkışında aniden dışarı fırlamasıyla birlikte “tünel patlaması” olarak bilinen basınç dalgası oluşuyor. Ortaya çıkan düşük frekanslı şok dalgaları hem insan ve hayvanları rahatsız edebiliyor hem de yakınlardaki yapılara zarar verme riski taşıyor. Bu yüzden mühendisler yıllardır bu sorunu ortadan kaldırmanın yollarını arıyor. Şimdi ise Çinli mühendisler, bu sorunu neredeyse tamamen ortadan kaldırabilecek bir yöntem geliştirdiklerini belirtiyor.
Çinli Mühendisler, Maglev Trenlerin Tünellerde Sebep Olduğu Basınç Dalgalarını %96 Oranında Azaltmayı Başardı
CRRC tarafından geliştirilen ve saatte 600 km hıza ulaşabilen yeni nesil maglev tren prototipinde, tünel girişlerine yerleştirilen özel ses yalıtım tamponları sayesinde, çıkışta oluşan basınç dalgalarının %96 oranında azaltıldığı açıklandı. Bu yenilik, hem operasyonel güvenliği artırma hem de çevredeki insanlar ve hayvanlar üzerindeki olumsuz etkileri azaltma konusunda umut verici sonuçlar sunuyor.
Yeni çözümde kullanılan 100 metrelik tampon yapılar, içi gözenekli malzemelerden oluşuyor ve bu gözenekler, tren tünel ağzına yaklaşırken önünde sıkışan havanın yavaşça dışarı kaçmasına imkân tanıyor. Normalde tren tünelin girişine vardığında bu hava bir anda dışarı fırlar ve şok dalgası oluşturur. Ancak tamponlar sayesinde bu hava, tıpkı süngerden suyun süzülmesi gibi, kontrollü bir şekilde dağılıyor. Buna ek olarak, tünel yüzeyine uygulanan özel gözenekli kaplamalar, kalan basıncı tünel boyunca emerek dalganın şiddetini daha da düşürüyor. Sistem, tabancalardaki susturucuların çalışma mantığına benzer şekilde, ani basınç değişimini zamana yayarak patlama sesinin oluşmasını engelliyor. Böylece hem yolcuların hem de tünel çevresindeki insanların ve hayvanların maruz kaldığı gürültü minimuma iniyor; yapılar üzerindeki basınç stresi de büyük ölçüde ortadan kalkıyor.
Son 20 yılda yaptığı atılımla dünyanın en büyük hızlı tren ağını (48 bin kilometre) kuran Çin, şimdi yeniden maglev trenlere yönelmeye hazır görünüyor. Bu trenlerin önündeki en önemli engellerden biri olan tünel patlaması sorununun da bu yeni yöntemle büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olması, önümüzdeki dönemde maglev tren ağlarına yapılan yatırımı daha da arttırabilir.
Henüz kesinleşmiş bir hat planı bulunmasa da Pekin–Şanghay arasında olası bir maglev hattının, mevcut 4,5 saatlik seyahat süresini 2,5 saate indirebileceği konuşuluyor. Bu süre, iki şehir arasındaki uçuşlarla neredeyse aynı olacak. Tabii buna karşın çok daha düşük karbon emisyonu ve daha zahmetsiz bir yolculuk sunacak.
Çin’in yanı sıra Japonya da maglev trenler konusunda dikkat çekici projelere imza atıyor. Tokyo-Osaka güzergahında 505 km/s hızla seyahat edecek bir maglev treni kullanılması planlanıyor ama bu proje için henüz net bir tarih verilmiş değil. Yine de yaşanan bu gelişmeler, maglev trenlerin yakın gelecekte daha yaygın hâle geleceğinin habercisi olarak görülüyor.
