Onun yaşamında hayvanların özel bir yeri vardı. Bu sevginin en somut örneği ise, Atatürk’ün ilk evcil hayvanı olan “Fox” isimli Alman kurdu köpeğidir. Fox, yalnızca bir hayvan değil; Atatürk’ün dostu, sırdaşı ve sadık yoldaşı olarak tarihe geçmiştir.
ATATÜRK VE HAYVAN SEVGİSİ
Atatürk’ün yaşamına baktığımızda, hayvan sevgisinin çocukluk yıllarına kadar uzandığını görürüz. Selanik’te doğup büyüyen Mustafa Kemal, küçük yaşlarda sokak hayvanlarına ilgi duymuş, onlara yiyecek ve su vermekten asla geri kalmamıştır. İlerleyen yıllarda askeri kariyeri boyunca da hayvanlara karşı aynı duyarlılığı göstermiştir.
Cumhuriyet’in ilanından sonra ise, Atatürk’ün çevresinde her zaman çeşitli hayvanlar olmuştur. Özellikle köpekler, atlar, kuşlar ve kediler onun yakın dostları arasında yer almıştır. Ancak bu dostluk hikâyelerinin başlangıcında Fox vardır.
İLK DOSTU “FOX”UN HİKÂYESİ
Atatürk’ün ilk evcil hayvanı olan Fox, bir Alman kurdu (German Shepherd) cinsindedir. Bu özel köpek, kendisine hediye edilmiştir ve kısa sürede Atatürk’ün en yakın dostlarından biri haline gelmiştir. Atatürk, Fox’u öylesine sevmiştir ki, onu gittiği her yere götürmüş, hatta resmi görüşmeler arasında bile onunla vakit geçirmiştir.
Fox, zeki, sadık ve koruyucu bir yapıya sahipti. Atatürk’ün yoğun ve stresli yaşamında, ona huzur veren bir varlıktı. Köpek, Atatürk’ün Dolmabahçe Sarayı’ndaki ve Çankaya Köşkü’ndeki günlerinde daima yanında bulunmuş, onunla birlikte yürüyüşlere çıkmıştır.
FOX’UN ATATÜRK İLE BAĞI
Atatürk, Fox’u yalnızca bir evcil hayvan olarak değil, gerçek bir dost olarak görmüştür. Aralarındaki bağ o kadar güçlüydü ki, Atatürk Fox’u “sadakatin sembolü” olarak tanımlamıştır. Zaman zaman devlet meselelerinin yoğunluğunda bile Fox’un yanına gidip dinlendiği, onunla konuştuğu bilinir.
Fox, Atatürk’e özel olarak eğitimliydi. Emirleri anlayan, tehlikelere karşı dikkatli bir köpekti. Ancak onun en belirgin özelliği, Atatürk’e olan derin bağlılığıydı. Anlatılanlara göre, Atatürk toplantılardan çıktığında Fox hemen ayağa kalkar, sahibinin gelişini hissederdi.
DOLMABAHÇE VE ÇANKAYA’DA BİR DOST
Atatürk’ün yaşamının büyük bölümü Dolmabahçe Sarayı ve Çankaya Köşkü’nde geçti. Bu iki önemli mekân, yalnızca Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi kararlarının alındığı yerler değil, aynı zamanda Atatürk ile Fox’un anılarla dolu zamanlarının da geçtiği yerlerdi.
Fox, Atatürk’ün yürüyüşlerinde ona eşlik eder, dinlenme anlarında ise hep yanı başında olurdu. Saray çalışanlarının aktardığına göre, Fox’un Atatürk’ten bir an olsun ayrılmadığı, özellikle onun hasta olduğu dönemlerde yatağının yanından hiç kalkmadığı söylenir.
ATATÜRK’ÜN DİĞER HAYVANLARI
Atatürk’ün hayvan sevgisi yalnızca Fox’la sınırlı kalmamıştır. Daha sonra birçok köpek, at, kuş ve kedi beslemiştir. “Foks”, “Alp”, “Yaver” ve “Sarı” adında başka köpekleri de olmuştur. Ayrıca “Sarı” adını verdiği bir kedisi de uzun süre onunla yaşamıştır.
Bu hayvanların her biri Atatürk’ün hayatında farklı bir yer edinmiştir. Ancak Fox, her zaman “ilk dost” olarak özel bir konumda kalmıştır.
HAYVANLARLA KURDUĞU DUYGUSAL BAĞ
Atatürk’ün hayvanlara yaklaşımı, sadece sahiplenme ya da besleme düzeyinde değildir. O, hayvanların da duyguları, hisleri ve değerleri olduğuna inanırdı. “Bir milletin medeniyet seviyesi, hayvanlara olan davranışından anlaşılır.” sözü, onun bu konudaki düşüncesini açıkça yansıtır.
Bu anlayışla, hayvan haklarının korunması ve onlara saygı gösterilmesi gerektiğini savunmuştur. Onun bu düşünceleri, günümüzde Türkiye’de hayvan sevgisinin gelişmesinde büyük bir ilham kaynağı olmuştur.
FOX’UN ÖLÜMÜ VE ATATÜRK’ÜN ÜZÜNTÜSÜ
Ne yazık ki Fox’un yaşamı Atatürk’ün hayatındaki en üzücü olaylardan biriyle sona ermiştir. Fox’un vefatı, Atatürk’ü derinden etkilemiştir. Köpeğinin ölümü üzerine uzun süre üzülmüş, onu büyük bir sevgiyle anmıştır.
Fox’un mezarı, Dolmabahçe Sarayı bahçesindedir. Atatürk, Fox’un anısını yaşatmak için özel bir yer yaptırmıştır. Bu davranışı, onun sadık dostuna duyduğu minnettarlığın ve sevginin bir göstergesidir.
